Nghị định 69, tách bạch quy hoạch, hỗ trợ, bồi thường..

Sau hơn 4 năm triển khai Luật Đất đai, thực tế cho thấy vẫn còn nhiều vướng mắc cần tháo gỡ như: nội dung về quy hoạch sử dụng đất của các cấp, xác định giá đất, tổ chức phát triển quỹ đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, giải phóng mặt bằng…


Để giải quyết những vướng mắc, tồn tại nêu trên, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 69/2009/NDD-CP ngày 13/8/2009 quy định về quy hoạch sử dụng đất, giá đất, giao đất, cho thuê đất, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất và gia hạn sử dụng đất.

Quy hoạch sử dụng đất đến từng cấp

Các quy định trước đây chưa phân định rõ các chỉ tiêu quy hoạch sử dụng đất của từng cấp. Theo đó, nội dung quy hoạch sử dụng đất của cả nước cũng tương tự như nội dung quy hoạch sử dụng đất của cấp tỉnh, huyện, xã. Hệ thống chỉ tiêu quy hoạch sử dụng đất được áp dụng chung cho cả 4 cấp và số lượng quá nhiều (46 chỉ tiêu).

Mặt khác, pháp luật về đất đai hiện hành chưa có quy định cụ thể về việc khoanh định các khu vực đất cần phải bảo vệ nghiêm ngặt (đất chuyên trồng lúa nước, đất rừng đặc dụng, rừng phòng hộ…). Điều này khiến cho việc đảm bảo an ninh lương thực và bảo vệ môi trường gặp khó khăn.

Để khắc phục những tồn tại, bất cập và đáp ứng các mục tiêu nêu trên, Nghị định 69 đã quy định rõ nội dung quy hoạch sử dụng đất của từng cấp: Cấp quốc gia, cấp tỉnh, cấp huyện và cấp xã.

Tách bạch giữa bồi thường và hỗ trợ

Pháp luật về đất đai hiện hành chưa quy định tách bạch giữa bồi thường và hỗ trợ cho người có đất bị thu hồi khiến cho người có đất bị thu hồi có tâm lý cho rằng, việc bồi thường của nhà nước là chưa thỏa đáng.

Theo ông Phùng Văn Nghệ, để khắc phục bất cập này, Nghị định 69 đã quy định tách bạch giữa bồi thường và hỗ trợ. Theo đó, các khoản hỗ trợ cho người có đất bị thu hồi gồm hỗ trợ di chuyển, hỗ trợ tái định cư, hỗ trợ ổn định đời sống và sản xuất.
Một bất cập nữa sẽ đươc khắc phục khi triển khai nghị định 69 là mức hỗ trợ di chuyển. Trước đây, mức hỗ trợ quy định cố định theo địa phận tỉnh, (từ tỉnh này sang tỉnh khác là 5 triệu đồng, trong phạm vi tỉnh là 3 triệu đồng). Trên thực tế có khi từ tỉnh này sang tỉnh khác lại gần và đỡ tốn kém hơn nhiều so với việc di chuyển trong tỉnh. Theo quy định mới, mức hỗ trợ cụ thể sẽ do UBND tỉnh quy định cho phù hợp.

Tương tự, về giá bồi thường, trước đây từng nảy sinh rất nhiều phức tạp do người bị thu hồi đất thì cho là giá chưa sát với thị trường, còn chủ đầu tư thì lại cho là đã hợp lý. Nay, UBND các tỉnh có dự án sẽ thỏa thuận trước với người dân về mức đền bù, hỗ trợ.

Hiện nay, nhiều trường hợp người dân bị thu hồi đất không đủ tiền để vào khu tái định cư do nhiều khu chỉ thiết kế, xây dựng các căn hộ lớn, tiện nghi với giá tiền cao.

Nghị định 69 quy định địa phương phải xây dựng đa dạng các loại nhà ở tái định cư, bố trí nhiều mức đất ở và có suất tái định cư tối thiểu phù hợp với nhu cầu, khả năng của người có đất bị thu hồi. Nếu tiền đền bù không đủ để mua suất tái định cư tối thiểu thì nhà nước sẽ hỗ trợ.

Không chỉ người dân có lợi, mà Nghị định mới cũng giúp cho chủ đầu tư có nhiều thuận lợi hơn. Đơn cử như quy định lồng ghép 3 loại thủ tục. về đầu tư, xây dựng và đất đai để cải cách thủ tục hành chính, thống nhất một đầu mối, rút ngắn thời gian thực hiện thru tục đầu tư, xây dựng, đất đai. Trước đây, các nhà đầu tư khi vào đầu tư tại các địa phương thường phải thực hiện ba loại công việc này riêng biệt, gây mất rất nhiều thời gian.

Theo Nghị định 69, Quy hoạch sử dụng đất cả nước chỉ tập trung vào các nội dung mang tính chiến lược tầm quốc gia, gồm:

- Xác định và cân đối nhu cầu đất đai cho mục đích nông nghiệp và mục đích phi nông nghiệp trên phạm vi toàn quốc
- Xác định diện tích đất chuyên trồng lúa nước cần phải bảo vệ nghiêm ngặt trên phạm vi cả nước, đáp ứng yêu cầu bảo đảm an ninh lương thực

- Xác định diện tích rừng đặc dụng, rừng phòng hộ cần bảo vệ nghiêm ngặt nhằm bảo tồn thiên nhiên, đa dạng sinh học và bảo vệ cảnh quan, môi trường

- Xác định diện tích đất sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh, phát triển khu công nghiệp (gồm khu công nghiệp, khu công nghệ cao, khu kinh tế) đô thị và phát triển kết cấu hạ tầng có tầm quan trọng quốc gia